Gaz Yakan Cihazlar CE Belgesi │ GAR (AB) 2016/426 Kapsamında Uygunluk Değerlendirme
Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik (AB) 2016/426 (GAR), gazlı cihazların ve donanımların güvenli olduğunu ve CE işareti taşıyabilmesi için karşılaması gereken temel gereklilikleri belirler. Avrupa Belgelendirme olarak gazlı cihaz üreticilerine uçtan uca CE belgelendirme, test ve uygunluk değerlendirme desteği sunuyoruz.
Gaz Yakan Cihazlar CE Belgesi Nedir?
Gaz Yakan Cihazlar CE Belgesi, gaz yakan cihazların ve bunlara ait donanımların Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik (AB) 2016/426 (GAR) kapsamındaki temel güvenlik gerekliliklerini karşıladığını gösteren uygunluk belgelendirmesidir. Bu yönetmelik, daha önce yürürlükte olan Gaz Yakan Cihazlar Direktifi'nin (2009/142/EC – eski GAD) yerini almıştır.
CE işareti, bir gazlı cihazın normal kullanım koşullarında güvenli biçimde çalıştığını, enerjiyi verimli kullandığını ve insan, evcil hayvan ile eşya güvenliğini tehlikeye atmadığını beyan eder. Bu işaret olmadan gaz yakan cihazlar Avrupa Birliği ve Türkiye pazarına yasal olarak arz edilemez.
Belgelendirme; yakma güvenliği, sızdırmazlık, alev denetimi, malzeme dayanımı ve kullanım kılavuzu gibi kritik başlıkların test ve teknik dosya ile kanıtlanmasını gerektirir. Cihazın risk sınıfına göre sürece bir onaylanmış kuruluş (Notified Body) dahil olur.
Yönetmelik Hangi Ürünleri Kapsar?
GAR yönetmeliği hem gaz yakan cihazları hem de bu cihazlara entegre edilen donanımları kapsar. Başlıca ürün grupları şunlardır:
- Pişirme cihazları: ocaklar, fırınlar, set üstü gazlı cihazlar
- Isıtma cihazları: kombiler, kazanlar, şofbenler, sobalar
- Su ısıtıcıları ve gazlı termosifonlar
- Radyan ve konveksiyonel ısıtıcılar
- Endüstriyel gaz brülörleri ve prosess ısıtıcıları
- Aydınlatma ve soğutma amaçlı gazlı cihazlar
- Donanımlar: emniyet, kontrol ve ayar tertibatları, armatürler
- Barbekü ve açık hava gazlı cihazları
Hangi Durumlarda Gerekli Olur?
GAR uyumu, kapsam dahilindeki cihazlar için genel bir tercih değil, doğrudan yasal bir zorunluluktur.
| Durum / Cephe | Nitelik | Açıklama |
|---|---|---|
| Yeni Üretim Gazlı Cihaz/Donanım | Yasal Zorunluluk | GAR kapsamındaki cihazlar CE işareti olmadan AB ve Türkiye pazarına arz edilemez |
| İthalat | İthalatçı Yükümlülüğü | İthalatçılar, piyasaya sürdükleri cihazların CE gerekliliklerini karşıladığından emin olmakla yükümlüdür |
| İhracat (AB Pazarı) | Fiilen Zorunlu | AB'ye gaz yakan cihaz veya donanım ihraç eden üreticiler için GAR uyumu ön koşuldur |
| Fason (OEM) Üretim | Sözleşme Şartı | Marka sahibi firmalar, fason ürettirdikleri gazlı cihazlarda da GAR uyumunu şart koşar |
Kimler Bu Belgeyi Almalı?
Gaz yakan cihaz veya donanım tedarik zincirinde yer alan tüm ekonomik operatörler için CE uygunluğu yasal bir zorunluluktur:
- Gaz yakan cihaz üreticileri
- Cihaz donanımı (armatür, emniyet tertibatı) üreticileri
- AB/Türkiye pazarına ürün süren ithalatçılar
- Kendi markasıyla ürün satan distribütör/markalar
- Yurt dışına ihracat yapan üreticiler
- Fason (OEM) üretim yapan tesisler
Temel Güvenlik Gereklilikleri
GAR yönetmeliği, cihazların karşılaması gereken temel güvenlik ve performans gerekliliklerini tanımlar. Belgelendirme sürecinde bu başlıklar test ve teknik dosya ile doğrulanır:
Yanma Güvenliği
Kararlı alev, tam yanma ve tehlikeli emisyonların (CO) sınırlandırılması sağlanır.
Gaz Sızdırmazlığı
Cihaz ve bağlantılarda gaz kaçağına karşı tam sızdırmazlık aranır.
Emniyet Tertibatları
Alev denetim, aşırı ısınma ve basınç emniyet düzenekleri zorunludur.
Malzeme Dayanımı
Kullanılan malzemeler ısı, korozyon ve mekanik yüke dayanıklı olmalıdır.
Enerji Verimliliği
Cihaz, enerjiyi rasyonel ve verimli kullanacak şekilde tasarlanır.
Bilgilendirme ve Etiketleme
Kurulum, kullanım ve bakım kılavuzları ile uyarı etiketleri eksiksiz sunulur.
Uygunluk Değerlendirme Modülleri
Gaz yakan cihazlarda CE işareti, üründe seri üretim söz konusu olduğu için bir onaylanmış kuruluşun katılımını gerektirir. Üretici, ürününe ve üretim yapısına uygun modül kombinasyonunu seçer:
| Modül | Açıklama |
|---|---|
| Modül B | AB Tip İncelemesi — cihaz tipinin gerekliliklere uygunluğunun onaylı kuruluşça incelenmesi |
| B + C2 | Tip incelemesi + rastgele aralıklarla ürün kontrolüne dayalı üretim uygunluğu |
| B + D | Tip incelemesi + üretim kalite güvencesine dayalı uygunluk |
| B + E | Tip incelemesi + ürün kalite güvencesine dayalı uygunluk |
| B + F | Tip incelemesi + ürün doğrulamasına dayalı uygunluk |
| Modül G | Birim doğrulamasına dayalı uygunluk (tekil / az sayıda üretim) |
Hangi modül kombinasyonunun uygun olduğu; cihazın türüne, üretim adedine ve mevcut kalite sisteminize bağlıdır. Doğru modül seçimi, hem süreci hızlandırır hem de maliyeti optimize eder. Bu seçimi birlikte belirliyoruz.
Belgelendirme Süreci
Avrupa Belgelendirme ile gaz yakan cihaz CE sürecini net ve öngörülebilir adımlarla yönetiyoruz:
Ön Değerlendirme ve Kapsam
Cihazınız GAR ve ilgili uyumlaştırılmış standartlara göre değerlendirilir, uygun modül belirlenir.
Teknik Dosya Hazırlığı
Tasarım, hesaplamalar, risk analizi ve kullanım kılavuzu içeren teknik dosya oluşturulur.
Test ve Deneyler
Yanma, sızdırmazlık, emniyet ve dayanım testleri akredite laboratuvarlarda yapılır.
AB Tip İncelemesi
Onaylanmış kuruluş cihaz tipini inceler ve uygunsa AB Tip İnceleme Sertifikası düzenlenir.
Üretim Uygunluğu
Seçilen modüle göre üretim kalite güvencesi veya ürün doğrulaması gerçekleştirilir.
AB Uygunluk Beyanı & CE
Üretici AB Uygunluk Beyanı'nı düzenler ve cihaza CE işareti iliştirilir.
Gaz yakan cihazlarda CE işareti üreticinin öz beyanıyla tek başına iliştirilemez; yüksek risk nedeniyle sürece mutlaka bir onaylanmış kuruluş dahil olmalıdır. Eksik teknik dosya veya yanlış modül seçimi, piyasaya arzın gecikmesine ve pazar denetimlerinde yaptırıma yol açabilir.
Neden Avrupa Belgelendirme?
Teknik Uzmanlık
Gazlı cihaz ve CE mevzuatında deneyimli mühendis ve denetçi kadromuzla, cihazınıza uygun modülü ve gereksinimleri doğru tespit ediyoruz.
Doğru Test ve Modül Yönlendirmesi
Doğru standart ve akredite laboratuvarlarla test sürecini koordine ediyoruz; yanlış modül seçiminden doğan gecikme ve maliyet risklerini önlüyoruz.
Uçtan Uca Süreç Yönetimi
Modül seçiminden teknik dosyaya, testten CE beyanına kadar tüm süreci tek elden yürütüyoruz; net zaman planı ve açık maliyetle ilerliyoruz.
Eğitim, Danışmanlık ve Belgelendirme Organizasyonu Bir Arada
Avrupa Belgelendirme olarak personel eğitiminden dokümantasyona, boşluk analizinden iç tetkike kadar tüm eğitim ve danışmanlık süreçlerini kendi uzman kadromuzla yürütüyoruz. Belgelendirme aşamasında ise partner akredite kuruluşlarımızla koordinasyonu sağlayarak, tüm süreci tek bir muhatap üzerinden yönetiyor ve kuruluşunuza zaman kazandıran entegre bir hizmet sunuyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
Gaz yakan cihazlar için CE işareti zorunlu mu?
Evet. Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik (AB) 2016/426 kapsamındaki cihazlar, CE işareti olmadan Avrupa Birliği ve Türkiye pazarına yasal olarak arz edilemez. CE işareti bu ürünler için zorunludur.
GAR ile eski GAD arasındaki fark nedir?
GAR (AB 2016/426), eski Gaz Yakan Cihazlar Direktifi'nin (2009/142/EC – GAD) yerini almıştır. GAR, ekonomik operatörlerin yükümlülüklerini, izlenebilirliği ve pazar gözetimini daha net tanımlayarak güncel AB mevzuatına uyumlu bir çerçeve getirmiştir.
Süreçte onaylanmış kuruluş şart mı?
Evet. Gaz yakan cihazlar yüksek riskli ürün grubunda yer aldığından, CE işareti üreticinin tek taraflı beyanıyla iliştirilemez; sürece mutlaka bir onaylanmış kuruluş (Notified Body) dahil olur.
Belgelendirme ne kadar sürer?
Süre; cihazın karmaşıklığına, teknik dosyanın hazırlık durumuna ve gerekli testlere göre değişir. Ön değerlendirme sonrasında cihazınıza özel net bir zaman planı sunuyoruz.
Hangi testler yapılır?
Cihaz tipine göre; yanma güvenliği, gaz sızdırmazlığı, alev denetimi, aşırı ısınma emniyeti, malzeme dayanımı ve enerji verimliliği gibi testler ilgili uyumlaştırılmış standartlara göre akredite laboratuvarlarda gerçekleştirilir.
İthal ettiğim cihaz için de belge gerekir mi?
Evet. İthalatçılar, piyasaya sürdükleri cihazların CE gerekliliklerini karşıladığından ve gerekli teknik dosya ile AB Uygunluk Beyanı'nın mevcut olduğundan emin olmakla yükümlüdür. Bu konuda da destek sağlıyoruz.
Bir cihaz hem GAR hem başka bir yönetmeliğe tabi olabilir mi?
Evet. Örneğin elektrikli ateşleme sistemi içeren gazlı bir cihaz, GAR'ın yanı sıra elektromanyetik uyumluluk (EMC) ve alçak gerilim (LVD) gerekliliklerine de tabi olabilir. Böyle durumlarda cihaz, ilgili tüm yönetmeliklerin şartlarını eş zamanlı karşılamalıdır.
Endüstriyel gaz brülörleri de bu kapsama girer mi?
Evet. Endüstriyel gaz brülörleri ve proses ısıtıcıları GAR kapsamındadır; ev tipi cihazlardan farklı olarak daha yüksek kapasite ve endüstriyel kullanım koşullarına uygun test ve değerlendirme gerektirebilir.
Gaz Yakan Cihazlar CE belgesini kim veriyor?
Eğitim ve danışmanlık sürecini doğrudan biz yürütüyoruz. Belgelendirme aşamasında ise partner akredite kuruluşlarımızla çalışarak süreci baştan sona organize ediyoruz; siz tek bir muhatapla, kesintisiz bir deneyim yaşarsınız.