Gözetim ve Denetim Hizmetleri │ Tedarikçi, Fabrika ve Proses Güvenliği Gözetimi
Gözetim (surveillance), üretim ve tedarik süreçlerinizin bağımsız bir üçüncü taraf tarafından yerinde incelenip doğrulanmasıdır; denetim (audit)'ten farklı olarak sahada, ürün/süreç üzerinde doğrudan gözlem ve ölçüme dayanır. Avrupa Belgelendirme olarak tedarikçi ve fabrika gözetimlerinden HAZOP/HAZID proses güvenliği analizlerine ve ATEX ekipman uygunluğuna kadar geniş bir gözetim yelpazesi sunuyoruz.
Denetim ile Gözetim Arasındaki Fark
İki kavram sık karıştırılır, ama farklı amaçlara hizmet eder:
| Özellik | Denetim (Audit) | Gözetim (Surveillance) |
|---|---|---|
| Zamanlama | Geçmişe dönük, belirli aralıklarla | Sahada, yerinde ve anlık |
| Odak | Doküman, kayıt, uyumluluk | Ürün, süreç, ekipman üzerinde doğrudan gözlem |
| Amaç | Standarda/mevzuata uyumu raporlamak | Sahadaki gerçek durumu doğrulamak, erken uyarı vermek |
| Tipik Örnek | ISO belgelendirme denetimi | Tedarikçi/fabrika saha ziyareti, yükleme öncesi kontrol |
Pratikte ikisi birbirini tamamlar: denetim sistemin kâğıt üzerindeki uygunluğunu, gözetim ise sahadaki gerçek uygulamayı doğrular.
2. Taraf ve 3. Taraf Denetim
Denetimler, denetimi kimin talep ettiğine göre de sınıflandırılır — bu ayrım, raporun kime karşı ne ifade ettiğini netleştirir:
Gözetim Hizmetlerimiz
Tedarikçi Gözetimi
Tedarikçinizin üretim kapasitesi, kalite sistemi ve ürün uygunluğunun sahada, sipariş öncesi veya üretim sırasında doğrulanması; tedarikçinin sistemini ve yeterliliğini değerlendirir.
Kalite Güvence ve Kalite Kontrol Denetimleri
Üretim öncesi (PPI), üretim sırasında (DPI) ve yükleme öncesi (PSI — Pre-shipment Inspection) ürün kalite kontrol gözetimi; uluslararası kabul görmüş AQL (Kabul Edilebilir Kalite Seviyesi — ISO 2859-1) örnekleme standardına göre yürütülür.
Ürün ve Yükleme Kontrolü
Konteyner yükleme, paketleme/markalama kontrolü, ürün miktar/kalite kontrolü ve sevkiyat öncesi bağımsız doğrulama.
Testlere Nezaret ve Fabrika Kabul Testi (FAT)
İlgili teknik şartname/ITP'ye göre testlere nezaret edilmesi; ekipmanın sahaya sevkinden önce fabrikada kabul testinin (FAT) bağımsız gözlemcilikle doğrulanması.
Talep Üzerine Özel Gözetim
Standart kapsamların dışında, ihtiyaca özel tasarlanan denetim/gözetim programları.
Saha Denetimi ve Yerinde Muayene
Montaj sahasında, işletmeye alma öncesi ürün ve süreç uygunluğunun AQL (ISO 2859-1) örnekleme standardına göre doğrulanması — detaylı bilgi için ayrı sayfamıza bakın.
Saha Denetimi sayfasını görüntüle →HAZOP ve HAZID Proses Güvenliği Analizleri
Özellikle kimya, petrokimya, enerji ve süreç endüstrisinde kullanılan bu iki yöntem, bir tesisin tasarım veya işletme aşamasında proses kaynaklı riskleri sistematik biçimde ortaya çıkarır.
ATEX Ekipman Uygunluğu
ATEX, patlayıcı ortamlarda (gaz, buhar, toz) kullanılan ekipman ve koruyucu sistemlerin güvenlik gerekliliklerini düzenleyen iki AB direktifinden oluşur: ATEX 95 (ekipman ve koruyucu sistemler, 2014/34/AB) ve ATEX 137 (işyeri direktifi, 1999/92/EC). Türkiye'de 2014/34/AB, 30.06.2016 tarihli ve 29758 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir; işyeri direktifi ise "Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkındaki Yönetmelik" (30.04.2013, 28633 sayılı RG) olarak uygulanmaktadır.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete — Türk Standardları Enstitüsü
ATEX kapsamlı bir saha gözetiminde; ekipmanın CE/Ex işaretlemesi ve grup/kategori uygunluğu, bölge (zone) sınıflandırmasıyla ekipman uyumu (gaz için Zone 0/1/2, toz için Zone 20/21/22), topraklama ve statik elektrik önlemleri, bakım ve periyodik kontrol kayıtları incelenir.
Gözetim Süreci
Neden Avrupa Belgelendirme?
Denetim ve Gözetimi Doğru Ayırıyoruz
İhtiyacınızın bir belge denetimi mi, 2. taraf tedarikçi kontrolü mü, yoksa sahada doğrudan gözlem gerektiren bir 3. taraf gözetim mi olduğunu netleştirip, doğru hizmeti öneriyoruz.
Proses Güvenliğinde Teknik Derinlik
HAZOP ve HAZID gibi proses güvenliği analizlerini, sektöre hakim mühendislerimizle yürütüyor; sadece kontrol listesi değil, gerçek risk analizi sunuyoruz.
Standart Örnekleme Metodolojisi
QA/QC ve ürün gözetimlerinde uluslararası kabul görmüş AQL (ISO 2859-1) örnekleme standardını uyguluyor, sonuçların ölçülebilir ve tekrarlanabilir olmasını sağlıyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
Denetim ile gözetim arasındaki temel fark nedir?
Denetim, geçmişe dönük ve genellikle belge/kayıt temelli bir uyumluluk incelemesidir. Gözetim ise sahada, yerinde ve doğrudan gözleme dayanan sürekli veya anlık bir doğrulama faaliyetidir.
2. taraf ve 3. taraf denetim arasındaki fark nedir?
2. taraf denetim, bir kurumun kendi tedarikçisine yaptırdığı denetimdir; denetleyen kuruluş, denetleten firmanın belirlediği kriterlere göre değerlendirme yapar. 3. taraf denetim ise taraflardan tamamen bağımsız bir kuruluş tarafından, genel kabul görmüş bir standarda göre yürütülür.
HAZOP ile HAZID arasındaki fark nedir?
HAZID, bir proje veya tesisteki tüm potansiyel tehlikeleri erken aşamada genel biçimde tanımlar. HAZOP ise daha sonraki bir aşamada, proses akış şeması üzerinden hat hat, sistematik ve detaylı bir sapma analizi yapar.
ATEX gözetimi hangi tesislerde gereklidir?
Gaz, buhar veya toz nedeniyle patlama riski taşıyan tüm tesislerde (kimya tesisi, un değirmeni, boya kabini, yakıt istasyonu, ahşap işleme vb.) kullanılan ekipmanın ATEX (2014/34/AB) direktifine uygunluğu kontrol edilmelidir.
AQL nedir, neden önemlidir?
AQL (Acceptable Quality Level — Kabul Edilebilir Kalite Seviyesi), ISO 2859-1 standardına dayanan, örnekleme yoluyla ürün partisinin kalite uygunluğunu ölçülebilir ve tekrarlanabilir biçimde değerlendiren uluslararası bir yöntemdir; ürün gözetim ve yükleme öncesi kontrollerin temelini oluşturur.
Gözetim raporunda neler yer alır?
Saha bulguları, fotoğraflar, ölçüm sonuçları, ilgili standart/mevzuata göre uygunluk değerlendirmesi ve varsa tespit edilen uygunsuzluklar için iyileştirme önerileri yer alır.