İnsan Titreşimi Ölçümü │ El-Kol ve Tüm Vücut Titreşimi Maruziyet Analizi
İnsan titreşimi, titreşen yüzeylerle (bina zemini, araç koltuğu, tutulan bir alet) direkt temasın sonucu kişi tarafından hissedilen titreşimdir. Belirli frekans ve seviyelere maruziyet iç organlarda kalıcı hasara, konforsuzluk hissine, iş veriminde düşüşe ve fiziksel hasara yol açabilir. Avrupa Belgelendirme olarak, çalışanların maruz kaldığı titreşimin güvenli seviyelerde olup olmadığını Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik'e uygun biçimde ölçüyor ve raporluyoruz.
İnsan Titreşimi Nedir?
İnsan titreşimi, titreşen yüzeyler ile direkt temasın bir sonucu olarak kişi tarafından hissedilen titreşim olarak tanımlanır. Bu yüzeyler; bir binanın zemini, bir aracın koltuğu veya çalıştırılan bir aletin tutma kısmı olabilir. Titreşimin insan vücudu üzerine doğrudan etkileri oldukça ciddi olabilir; bazı durumlarda belirli titreşim frekans ve seviyelerine maruziyet, iç organlar üzerinde kalıcı hasarlar verebilir. Titreşim; konforsuzluk hissine, iş veriminde düşüşe veya fiziksel hasara neden olabilir. Kişilerin maruz kaldığı titreşimin güvenli seviyelerini belirlemek ve değerlendirmek için titreşim ölçüm ve analizleri gereklidir.
İki Ana Değerlendirme Kategorisi
İnsan titreşimi, iki ana değerlendirme kategorisine ayrılır:
El-Kol Titreşimi
Enerji ile çalışan aletlerden yayılan, parmaklardan veya elin avuçlarından vücuda giren mekanik titreşimdir. Yönetmelikte özellikle damar, kemik, eklem, sinir ve kas bozukluklarına yol açan mekanik titreşim olarak tanımlanır.
Tüm Vücut Titreşimi
Vücuda birçok yolla giren ve vücuda girdiği yere yakın olmayan organları da etkileme potansiyeli olan titreşim çeşididir. Yönetmelikte özellikle bel bölgesinde rahatsızlık ve omurgada travmaya yol açan mekanik titreşim olarak tanımlanır.
Yasal Dayanak
Türkiye'de insan titreşimi maruziyeti, Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik (22 Ağustos 2013, 28743 sayılı Resmî Gazete) ile düzenlenir. Yönetmelik, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 30. maddesine dayanır ve AB'nin 2002/44/EC sayılı direktifine paraleldir.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete — Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik
Maruziyet Sınır ve Eylem Değerleri
Yönetmelik, sekiz saatlik çalışma süresi için hem el-kol hem tüm vücut titreşimi için iki eşik değer tanımlar: aşıldığında risklerin kontrol altına alınmasını gerektiren maruziyet eylem değeri ve çalışanın hiçbir koşulda üzerinde maruz kalmaması gereken maruziyet sınır değeri.
| Titreşim Türü | Maruziyet Eylem Değeri (8 sa.) | Maruziyet Sınır Değeri (8 sa.) |
|---|---|---|
| El-Kol Titreşimi | 2,5 m/s² | 5 m/s² |
| Tüm Vücut Titreşimi | 0,5 m/s² | 1,15 m/s² |
Yönetmeliğin 9. maddesi gereğince, çalışanın maruziyeti hiçbir koşulda maruziyet sınır değerini aşamaz. Tüm kontrol tedbirlerine rağmen sınır değerin aşıldığı tespit edilirse, işveren maruziyeti derhal sınır değerin altına indirmek için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Neden Ölçüm Yaptırmalı?
6331 sayılı Kanun'a bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği gereği, işveren işyerinde gerçekleştirilen risk değerlendirmesinde mekanik titreşimden kaynaklanabilecek riskleri değerlendirmek, gerekirse ölçüm yaptırarak maruziyeti belirlemekle yükümlüdür. Titreşim ölçümü; maruziyetin türü, düzeyi ve süresinin belirlenmesi, kritik değerlerin aşılıp aşılmadığının tespiti ve gerekli teknik/idari tedbirlerin planlanması için gereklidir.
Ölçüm Süreci
Ölçümler, çalışanın maruz kaldığı ekipman veya ortamda (el aleti, araç koltuğu, çalışma zemini) yetkili teknik personelimiz tarafından gerçekleştirilir; sonuçlar sekiz saatlik günlük maruziyet değerine normalize edilerek yönetmelikteki eylem ve sınır değerleriyle karşılaştırılır. Sonuçlar, resmi denetimlerde geçerli bir ölçüm raporu ile teslim edilir.
Neden Avrupa Belgelendirme?
Mevzuata Tam Uyum
Ölçümlerimizi Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik'in maruziyet eylem ve sınır değerlerine uygun biçimde yürütüyor, sonuçları resmi denetimlerde geçerli raporlarla belgeliyoruz.
Diğer İSG Ölçümleriyle Entegre
Titreşim ölçümünü, ihtiyaç hâlinde diğer İSG ölçümlerinizle (gürültü, toz, gaz vb.) birlikte planlayarak tek ziyarette daha verimli bir süreç sunuyoruz.
Sıkça Sorulan Sorular
El-kol titreşimi ile tüm vücut titreşimi arasındaki fark nedir?
El-kol titreşimi, enerji ile çalışan aletlerden parmak veya avuçlar yoluyla vücuda giren titreşimdir. Tüm vücut titreşimi ise vücuda birçok yolla giren ve giriş noktasından uzak organları da etkileyebilen titreşim çeşididir.
El-kol titreşimi için maruziyet sınır değeri nedir?
Sekiz saatlik çalışma süresi için el-kol titreşiminde maruziyet eylem değeri 2,5 m/s², maruziyet sınır değeri 5 m/s²'dir.
Tüm vücut titreşimi için maruziyet sınır değeri nedir?
Sekiz saatlik çalışma süresi için tüm vücut titreşiminde maruziyet eylem değeri 0,5 m/s², maruziyet sınır değeri 1,15 m/s²'dir.
Titreşim ölçümü kimler için zorunludur?
6331 sayılı Kanun kapsamındaki, çalışanların mekanik titreşime maruz kaldığı tüm işyerleri risk değerlendirmesi çerçevesinde titreşim ölçümü yaptırmakla yükümlüdür.
Maruziyet sınır değeri aşılırsa ne olur?
İşveren, tespit edilen aşımı derhal sınır değerin altına indirmek için gerekli teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlüdür; çalışanın maruziyeti hiçbir koşulda sınır değeri aşmamalıdır.